NEDERLAND - In 2025 waren ruim 3,8 miljoen mensen lid van een openbare bibliotheek, 3 procent meer dan een jaar eerder. Vooral meer volwassenen waren lid. Het aantal uitgeleende fysieke boeken bleef vrijwel gelijk, terwijl meer e-books en luisterboeken werden uitgeleend. Dat melden het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de KB, nationale bibliotheek op basis van nieuwe cijfers.


Het aantal volwassen bibliotheekleden (inclusief leden waarvan de leeftijd onbekend is) steeg met 46 duizend naar bijna 1,4 miljoen, 4 procent meer dan in 2024. Er zijn vooral meer 18- tot 30-jarige leden. Dat meer volwassenen lid zijn van een bibliotheek hangt mogelijk samen met een door steeds meer bibliotheken ingevoerde maatregel. Steeds vaker bieden bibliotheken jongere leden na hun 18e verjaardag nog enkele jaren gratis lidmaatschap aan, of tegen een lager tarief. Ook oudere volwassenen kunnen bij een deel van de bibliotheken gratis of tegen een lager tarief lid worden. Hiervoor gelden wel specifieke voorwaarden.

In 2025 was ruim 9 procent van de volwassenen lid van een bibliotheek. Onder jongeren (tot 18 jaar) is ongeveer 74 procent lid; dat zijn er 2,4 miljoen, ruim 57 duizend meer dan in 2024 (2,4 procent).

Uitleningen van fysieke boeken stabiel

Ondanks de groei van het aantal leden werden ongeveer evenveel fysieke boeken uitgeleend als een jaar eerder: 51,6 miljoen. Bij 19,8 miljoen uitleningen ging het om boeken voor volwassenen, bijna 850 duizend minder dan in 2024. Daarnaast werden meer fysieke boeken in het genre jeugd-fictie uitgeleend: bijna 4 procent meer. Non-fictie jeugdboeken werden juist minder uitgeleend (3 procent). De meeste boeken in de bibliotheek zijn jeugd-fictie-boeken.

1 op de 10 uitgeleende boeken is een e-book

Naast fysieke boeken lenen bibliotheken ook e-books en luisterboeken uit. In 2025 registreerden bibliotheken meer digitale uitleningen. Via de online Bibliotheek werden bijna 6 miljoen e-books uitgeleend, 3 procent meer dan in 2024. Het aantal uitleningen van luisterboeken steeg met 11 procent naar 2,9 miljoen. Fysieke boeken worden nog steeds het meest uitgeleend: 85 procent van het totaal aantal uitgeleende boeken (inclusief luisterboeken).

Aantal bibliotheekvestigingen toegenomen

In 2025 waren er 802 bibliotheekvestigingen, 35 meer dan een jaar eerder. In 2014 waren er voor het laatst zoveel vestigingen. De toename van het aantal vestigingen is een gevolg van het extra geld dat het Rijk in 2023 en 2024 beschikbaar heeft gesteld voor het bibliotheeknetwerk, onder meer via de SPUK-regeling. Gemeenten konden dit geld gebruiken voor het openen van nieuwe bibliotheekvestigingen en het verbeteren of doorontwikkelen van bestaande vestigingen.

In 2025 was de gemiddelde fietsafstand tot een bibliotheekvestiging 2,0 kilometer. Dat is even ver als in 2024. In bepaalde gemeenten zijn wel verschuivingen zichtbaar, door de opening van nieuwe vestigingen en verruiming van openingstijden met behulp van de SPUK-middelen.

Voor inwoners van Lopik is de fietsafstand afgenomen met 4,5 kilometer. Voorheen was hier geen openbare bibliotheek, maar inmiddels zijn in deze gemeente 2 bibliotheekvestigingen geopend. Ook in Zundert is er een bibliotheekvestiging bijgekomen. In andere gemeenten zoals het Zeeuwse Schouwen-Duiveland zijn de openingsuren van bibliotheekservicepunten uitgebreid waardoor deze meetellen als bibliotheekvestiging. Het komt ook voor dat de openingsuren van bibliotheeklocaties verminderd worden, waardoor ze niet meer meetellen als vestiging. Dat is bijvoorbeeld het geval op Ameland en in de gemeente Bronckhorst.

Inwoners van Katwijk en Ouder-Amstel wonen het dichtstbij een bibliotheekvestiging: 0,9 kilometer. De gemiddelde fietsafstand is het grootst voor inwoners van de Waddeneilanden Vlieland (30,1 km) en Schiermonnikoog (29,3 km). Op beide eilanden zijn geen vestigingen, maar wel andere bibliotheekvoorzieningen (servicepunten) beschikbaar op gemiddeld 1 kilometer fietsen.

Bron: CBS